Met dansen bereik je hier iedereen. Marieke en ik hebben van YouTube de pasjes geleerd van de pagode, een vorm van samba. Het is ons strikte voornemen geworden om een beetje samba onder de knie te krijgen, want in Salvador vielen we keihard door de mand toen de eerste noten door de ruimte schalden. Vorige week lieten we onze vorderingen zien aan aan de directrice van de eerste basisisschool waar we metingen hebben verricht. We deden dit uit pure verveling in een van de vele uren die we hebben zitten wachten, vanwege de harde realiteit dat de brazilianen kletsen veel leuker vinden dan dingen effectief plannen.

We hadden niet kunnen voorspellen dat de op het oog wat stijve 50⁺-er ter plekke smolt. Jubelend liet ze ons laten zien wat de pasjes zijn voor forró (fohó), vrij oppervlakkige en enorm kleffe muziek met dito dansvorm. Maar aangezien de héle maand juni in deze regio in het teken staat van forró, leek het ons wel handig.

Diezelfde ochtend hebben Marieke en ik 12 kinderen gezien. Ze ondergingen bij Marieke eerst een lengte- en gewichtsmeting, en daarna bij mij een bloeddruk meting. Nu is het lastige van de bloeddruk, dat die bij het minste of geringste al de hoogte inschiet. Bij beweeglijke kinderen van 5 is het dus noodzakelijk om ze eerst een paar minuten te laten liggen voor de liggende bloeddruk en daarna weer een tijdje te laten zitten voor de zittende. Bovendien mogen ze tijdens de meting niet te veel bewegen en hun vooral niet de arm waaraan de meting gedaan wordt. Dat blijkt bijzonder lastig als er zich een band om je stevig rond je arm opblaast en al je vriendjes om je heen staan te koekeloeren naar wat er met je gebeurt. Maar met wat hulp van een paar leden van de onderzoeksgroep zaten op ten duur 5 kinderen netjes in een hoekje te spelen, terwijl er verspreid door het lokaal drie kinderen alvast klaar lagen op tafels. Voor de onrustigste kinderen had ik ook nog mijn Ipod met muziek in de aanslag. Fantastisch systeem!

Verder bestaat de onderzoeksgroep uit een tandarts, een logopediste en een paar meisjes van onze leeftijd die vragenlijsten afnemen bij de moeders over de sociaal-economische status van het gezin en de gezondheid van hun kind. Hoewel een groot deel van vergaderingen langs ons heen gaat, is iedereen ontzettend vriendelijk en bereid om Marieke en mij de beste omstandigheden te geven. Zo kregen we in de middag ons eigen lokaal, omdat duidelijk was dat wij rust nodig hebben voor nauwkeurige metingen.

Tussen de middag zijn we –na veel waarschuwingen – even de wijk ingelopen waar deze school staat. Zelf wonen we namelijk in een keurige buurt, dicht bij het centrum, en hier zag het er een stuk armoediger uit. Half met gras overgroeide spoorlijn, ezels ernaast, kleine lage huizen en schaars geklede, veel te dikke mensen (armere mensen eten vaak ongezonder) Maar ook: muziek uit open deuren, mensen op straat en uit ramen en overal stalletjes met fruit, pinda’s en kokosnoten.

Later vertelde Neuza – onze eerste hulp bij alles, logopediste in ons onderzoek, en woonachtig in het complex naast ons - dat de directrice van deze eerste basisschool bij het afscheid geëmotioneerd raakte. Ze was vereerd dat wij haar basisschool, in zo’n arme wijk, als eerste hadden uigekozen om de metingen te verrichten (terwijl dat gewoon toeval is). Dat er ook nog twee Nederlandse meisjes bijzaten ging alle verwachtingen te boven, want de kinderen hier hadden nog nooit ‘zulke mensen’ in het echt gezien.

Dit verhaal deed nog een schepje bovenop het gevoel dat Marieke en ik ondanks het sfeervolle straatbeeld al hadden na ons pauzewandelingeje: op sommige plaatsen is de grandeur uit de foldertjes over dit land ver te zoeken.

Maar ons braziliaanse huishoudentje loopt op rolletjes. Op tien minuten lopen ligt een grote supermarkt, waar we behalve onze dagelijkse boodschappen een tostiapparaat en ook alvast Nederland-t-shirts hebben gehaald voor de WK (oftewel, de Copa). We verplaatsen ons per bus, het is bijvoorbeeld een half uur naar het strand.. En soms met de auto van vrienden die we hier hebben gemaakt.

En dan zijn de eerste twee weken hier alweer voorbij gevlogen!

Floor